آب در فرهنگ ايرانيانآب در فرهنگ ايرانيان ايرانيان هميشه با ديده احترام به آب نگريسته اند. هنوز هم هر جا كه «آبادان» است و «بيابان» در پيوند است با آب و آب مايه زندگى.
«آب» همراه سه عنصر «آتش» و «باد» و «خاك» نزد ايرانيان از تقدس ويژه اى برخوردار است. تقريباً در همه نوشته هاى پيش از اسلام، جايگاه آب در مجموعه آفرينش بسيار حساس است.
هرودوت مى نويسد، ايرانيان در هيچ رودخانه اى حتى دست هايشان را نمى شويند و دست شستن ديگران را هم در آب نمى پذيرند و به رودخانه احترام مى گذارند.
استراگون نيز لابد با تكيه بر نوشته هرودوت به همين موضوع اشاره مى كند. او مى نويسد كه ايرانيان در آب روان شست و شو نمى كنند و در آب روان لاشه و مردار و روى هم رفته چيز هاى ناپاك نمى اندازند.
البته از گزارشى كه درباره هخامنشيان داريم، مى دانيم كه داريوش براى رساندن تيرك هاى سدر، از لبنان به شوش، از آب روان استفاده كرده است. روشن نيست در اين رويداد ها، براى جلوگيرى از دژ رفتارى به آب چه انديشه اى گمارده شده است.
نويسندگان پس از اسلام نيز جا به جا از آب به نام يك پديده گرانقدر ياد كرده اند.از تقدس آب نزد ايرانيان همين بس كه «ميهن» و «زادگاه» را «آب و خاك» مى نامند.
• اسطوره آبريزان يكى از آئين هاى جشن تيرگان، شست وشوى بيرون از برنامه روزانه و پاشيدن آب و گلاب بر سر و روى يكديگر است. اين جشن پيوند ژرفى با تقدس آب در فرهنگ ايرانيان دارد و جشن تيرگان، تير روز از تيرماه آئين ويژه ايزد باران است.دو داستان بسيار زيبا و دل انگيز در مورد آئين آبريزان وجود دارد كه نشان از مهر و محبت ايرانيان دارد.داستان نخست به گزارش شاهنامه فردوسى و ابوريحان بيرونى در آثارالباقيه است.
حكيم فردوسى در شاهنامه دل انگيز خود چنين گزارش مى دهد كه كيخسرو بعد از جنگ با افراسياب و كشتن او چنين در درونش دريافت كه كارش در جهان به پايان رسيده و بايد به جهان ايزدان بپيوندد، پس درم و دينار بسيار به موبدان و تهيدستان داد و به نامداران و سپاهيان سفارش هاى درخور كرد و جانشين تاج و تخت برگزيد. سپس فرمان داد تا سپاه به راهى كه او مى گويد همراه شوند. پس از چندى در راه به چشمه اى برخوردند و كيخسرو همان جا فرمان به ماندن داد و گفت كه تا سحر بيشتر در كنار سپاه نيست.
بر روی
ادامه مطلب کلیک کنید.