چطور بر یادگیری خود مدیریت کنیم؟فرآیند مطالعه و یادگیری مطلوب با عوامل مختلفی نظیر (اهداف، تواناییها و استعدادهای یادگیرنده، محتوا، فضا و شیوه مطالعه، بازه زمانی مد نظر، ویژگیهای روانشناختی و...) در ارتباط است، که هر یک از آنها به نوبه خود در جریان و چگونگی تحقق یادگیری نقش مؤثری دارند.
اگر مطالعهای را که منجر به یادگیری میشود به صورت یک نظام کلی در نظر بگیریم در این صورت هریک از عوامل گفته شده، اجزاء آن کل محسوب میشوند که به طور طبیعی و براساس قوانین و شرایط از پیش تعیین شده مشخص گردیده و با یکدیگر در ارتباط خواهند بود. به گونهای که ترکیب اجزاء با یکدیگر، یادگیری فراگیران را در راه رسیدن به موفقیت جهت میدهند. داشتن یک برنامه مطالعاتی منظم و مدون مهمترین عامل در هماهنگ کردن و سازماندهی این عوامل است.
با آغاز سال تحصیلی داشتن یک برنامه مطالعاتی از اهمیت ویژهای برخوردار میشود. برنامهای که اجرای آن منوط به چند روز اول نباشد و بتوان به وسیله آن به مطالعات و یادگیری نظم بخشید، از اتلاف وقت و انرژی جلوگیری کرد و به اهداف مد نظرکه همان موفقیت تحصیلی است رسید. [آشنايي با برنامهريزي درسي]
نکته مهم در اینجا قبل از طرح هر برنامهای، بررسی عادات مطالعه و ترک عادات نامطلوب تحصیلی است که خود میتواند مانع از پیشرفت شود، و میبایست به تدریج و گام به گام ترک شوند.
باید نسبت به توانایها و امکاناتی که دراختیار است شناخت پیدا کرد و برنامهای براساس ویژگیهای فردی نوشت که در آن قدرت انعطافپذیری زیاد و برطبق اهداف مد نظر باشد. شرط اجرایی بودن برنامه واقعبینانه بودن آن است. در نوشتن یک برنامه مطالعاتی:
قدم اول: تعیین اهدافاولین قدم در نوشتن یک برنامه انتخاب هدف کلی است که براساس آن میتوان برنامه موفقیت را طرحریزی کرد. ( کسب معدل بالا، قبولی در تیزهوشان، موفقیت در آزمون ورودی دانشگاهها در رشته مورد علاقه و....)
سپس نوبت به انتخاب اهداف جزئی است که میبایست قدم به قدم آنها را اجرا کرد تا به آخر راه موفقیت رسید. هر هدف جزئی وظایف ویژه مختص فرایند یادگیری را بیان میکند